Hoe werkt een cryptofonds? Van inleg tot participatie

Hoe werkt een cryptofonds? Van inleg tot participatie

Wie in crypto wil beleggen zonder zelf munten te kopen en te bewaren, komt al snel uit bij een cryptofonds. Op papier is het idee eenvoudig: meerdere beleggers leggen geld samen en een beheerder belegt dat volgens een vaste strategie. In de praktijk zijn er meer partijen bij betrokken dan veel beleggers denken. Juist die rolverdeling helpt te beoordelen hoe de verantwoordelijkheden zijn verdeeld, welke risico’s worden beperkt en waar de belangrijkste aandachtspunten liggen. Dit artikel volgt de weg van uw inleg: van de eerste storting tot het moment waarop u weer uitstapt. Als voorbeeld gebruiken we het fonds van Callisto Capital; de voorwaarden zelf staan op de fondspagina.

Samen beleggen in één portefeuille

Een cryptofonds is een gezamenlijke belegging. Iedere participant brengt geld in, en al dat geld vormt samen één fondsvermogen. Daarmee koopt en verkoopt de beheerder cryptovaluta, zoals Bitcoin en Ethereum, volgens regels die vooraf zijn vastgelegd. U beslist dus niet per transactie, maar kiest één keer voor een strategie en een beheerder.

Dat is het wezenlijke verschil met zelf kopen. Wie zelf belegt, kiest een handelsplatform, beheert wallets en sleutels en bepaalt zelf wanneer hij instapt of uitstapt. In een fonds ligt dat werk bij de beheerder. Daar staat wel tegenover dat u de zeggenschap over losse transacties opgeeft. Welke route bij u past, werken we uit in beleggen in een cryptofonds of zelf crypto aanschaffen.

U koopt een participatie, geen munten

Een belegger in een fonds bezit geen eigen munten. Hij houdt een participatie aan: een vorderingsrecht op het fondsvermogen, naar rato van zijn inleg. Welke rechten daar precies bij horen, staat in de fondsvoorwaarden. De munten zelf zijn niet van u, maar van het fonds. Stijgt de waarde van wat het fonds bezit, dan stijgt de waarde van uw participatie mee. Daalt die waarde, dan daalt uw participatie evenzeer.

In Nederland heeft een cryptofonds meestal de vorm van een fonds voor gemene rekening, afgekort FGR. Dat is geen vennootschap, maar een overeenkomst tussen de beheerder, de partij die de bezittingen juridisch houdt en de participanten. Hoe die vorm precies in elkaar zit, leest u in ons artikel over het fonds voor gemene rekening.

Praktisch betekent dit ook iets voor de manier waarop u instapt. U stort euro’s, geen crypto. Bij Callisto Capital kunnen bestaande munten niet rechtstreeks in het fonds worden ingebracht: wie crypto bezit, verkoopt die eerst en maakt het bedrag over naar de bankrekening van het fonds. Daarvoor doorloopt iedere nieuwe participant een verplicht cliëntonderzoek, de zogenoemde CDD, als onderdeel van de regels tegen witwassen.

Vier partijen, elk met een eigen taak

Een goed ingericht fonds legt de belangrijkste taken bewust bij verschillende partijen neer. Zo’n scheiding van rollen kan bepaalde risico’s beperken, zoals de afhankelijkheid van één organisatie. Een garantie op een foutloze uitvoering of op een veilige belegging is het niet.

• De beheerder voert de strategie uit en neemt de beleggingsbeslissingen. Bij Callisto Capital gebeurt dat systematisch en trendvolgend: volgens regels, niet op gevoel. Wat dat verschil betekent, staat in systematisch versus discretionair.
• De stichting is juridisch eigenaar van de bezittingen van het fonds. Zo blijft het fondsvermogen gescheiden van het vermogen van de beheerder. Komt de beheerder in financiële problemen, dan hoort het fondsvermogen in beginsel niet bij zijn bezittingen.
• De bewaarpartij bewaart de cryptovaluta; bij Callisto Capital is dat Amdax. Waarom professionele bewaring bij grotere bedragen telt, leest u in crypto veilig bewaren.
• De administrateur houdt als onafhankelijke partij de boeken bij, berekent de waarde van het fonds, verwerkt de transacties en voert de fondsadministratie. Voor het fonds van Callisto Capital is dat AssetCare.

Die scheiding is geen formaliteit. Wie een fonds beoordeelt, doet er goed aan bij elk van deze vier taken te vragen wie hem uitvoert en of die partij losstaat van de beheerder.

De intrinsieke waarde (NAV): maandelijks vastgesteld

De marktwaarde van cryptovaluta verandert voortdurend, maar de waarde van een participatie wordt periodiek vastgesteld. De administrateur berekent daarvoor de intrinsieke waarde (NAV, net asset value): de waarde van alle bezittingen min de verplichtingen, gedeeld door het aantal participaties. Bij Callisto Capital gebeurt dat eens per maand, aan het begin van de maand. De economische waarde van de onderliggende beleggingen blijft tussen die waarderingsmomenten gewoon veranderen.

Instappen, bijstorten en uitstappen gebeuren tegen die waarde, en ook uw overzichten gaan ervan uit; de precieze momenten, termijnen en kosten staan in de fondsvoorwaarden. Participanten volgen hun positie via het investeerdersportaal, dat de administrateur beheert. Voor uw aangifte is dat overigens handig: in plaats van saldi per wallet en per platform heeft u één waarde per peildatum.

In- en uitstappen op vaste momenten

Omdat de waardering maandelijks is, kent ook de toegang een vast ritme. Bij Callisto Capital kunt u eens per maand toetreden tegen de NAV, vanaf 100.000 euro. Vervolgstortingen zijn mogelijk vanaf 25.000 euro.

Uittreden volgt dezelfde kalender. Het fonds koopt participaties terug per de eerste van de nieuwe maand, en het verzoek moet minstens vijf werkdagen voor die datum binnen zijn. Een gedeeltelijke uittreding bedraagt minimaal 10.000 euro, waarbij wat overblijft niet onder de 100.000 euro mag zakken. U kunt dus niet op elk willekeurig moment in of uit. Heeft u het geld mogelijk op korte termijn nodig, dan kan dat een beperking zijn; ga dus vooraf na of de voorwaarden passen bij uw behoefte aan beschikbaarheid.

Wat het kost

Een fonds rekent anders dan een handelsplatform. U betaalt geen aparte vergoeding per transactie. In plaats daarvan rekent het fonds een beheervergoeding over het vermogen en een prestatievergoeding over het resultaat. Bij Callisto Capital zijn dat er twee. De beheervergoeding bedraagt 2 procent per jaar en wordt maandelijks verrekend bij de NAV. Daarnaast geldt een prestatievergoeding, met sinds 1 augustus 2026 een staffel naar de totale inleg per participant; de percentages staan in schaalvoordeel in de prestatievergoeding.

Die prestatievergoeding werkt met een high-water mark: volgens het informatiememorandum de hoogste NAV uit het verleden. De vergoeding wordt per participant bijgehouden en alleen berekend over winst boven die hoogste NAV. Daalt het fonds, dan moet eerst dat verlies zijn goedgemaakt voordat er opnieuw een prestatievergoeding wordt verrekend. Zo wordt voorkomen dat over het herstel van een eerder verlies opnieuw prestatievergoeding wordt berekend; hoe de high-water mark precies werkt, staat in het informatiememorandum. Verder draagt het fonds zijn administratiekosten zelf, en wie uittreedt betaalt 1 procent uitstapkosten; dat bedrag komt ten goede aan de participanten die blijven.

Registratie en toezicht

Een fonds als dit mag in Nederland onder een registratieregime werken, zolang de beheerder binnen de grenzen van artikel 2:66a van de Wet op het financieel toezicht blijft. Het totaal aan beheerde activa van alle beleggingsinstellingen die de beheerder beheert, mag dan in beginsel niet hoger zijn dan 100 miljoen euro. Onder aanvullende voorwaarden geldt een grens van 500 miljoen euro, namelijk als geen hefboomfinanciering wordt gebruikt en participanten gedurende de eerste vijf jaar geen inkoop kunnen vragen.

Daarnaast moet het aanbod aan één van de voorwaarden uit dat artikel voldoen. Participaties worden bijvoorbeeld aangeboden aan minder dan 150 personen, of ze kunnen alleen worden verworven voor ten minste 100.000 euro per participant. Biedt een fonds uitsluitend aan professionele beleggers aan, dan gelden deze aanbodvoorwaarden niet; de grenzen voor het beheerde vermogen blijven dan wel van kracht. De minimale inleg van 100.000 euro is dus geen algemene regel voor ieder fonds onder dit regime, maar één van de wettelijke routes; Callisto Capital hanteert dat bedrag als minimum.

Een beheerder die aan deze wettelijke voorwaarden voldoet, is vrijgesteld van de AIFMD-vergunningplicht en moet zich bij de AFM registreren. Hij staat niet onder toezicht zoals een beheerder met vergunning. Er blijven wel wettelijke verplichtingen gelden, waaronder de registratievoorwaarden en periodieke rapportages over onder meer de belangrijkste beleggingen en risico’s. Registratie betekent evenmin dat de AFM het fonds of het verwachte rendement heeft goedgekeurd. Hoe dit regime zich verhoudt tot de Europese MiCA-verordening voor cryptodiensten, leest u in MiCA versus AIFMD-light.

Heeft u na het lezen nog vragen, dan staan de meest gestelde op onze pagina met veelgestelde vragen. Wilt u liever doorpraten, dan ontvangen wij u graag bij ons op kantoor. In een kennismakingsgesprek lopen we de stappen uit dit artikel langs voor ons eigen fonds: de partijen, de waardering, de kosten en de voorwaarden voor toe- en uittreden. Een afspraak maken kan via contact.

Callisto Capital beheert een cryptofonds voor vermogende particulieren en ondernemers. De beheerder is in Nederland geregistreerd bij de AFM onder het AIFMD-light-regime en staat niet onder doorlopend toezicht van de AFM. Dit artikel is algemene informatie en geen beleggings- of belastingadvies.