Systematisch versus discretionair vermogensbeheer

Systematisch versus discretionair vermogensbeheer

Achter elk beleggingsfonds gaat een manier van beslissen schuil. Grofweg zijn er twee benaderingen, met in de praktijk veel mengvormen. Bij discretionair beheer neemt de beheerder elke beslissing op basis van eigen oordeel en ervaring, van geval tot geval. Bij systematisch beheer liggen de regels vooraf vast en worden zij consequent uitgevoerd, ongeacht de stemming van het moment. Het verschil oogt technisch, maar het bepaalt in hoge mate hoe een fonds zich gedraagt wanneer het spannend wordt.

Discretionair: het oordeel van de beheerder

De kracht van discretionair beheer is flexibiliteit. Een ervaren beheerder kan omstandigheden meewegen die geen enkel model kent en kan handelen op nuance, context en marktgevoel. Deze werkwijze is in het vermogensbeheer lange tijd de norm geweest en komt nog altijd veel voor. Dezelfde afhankelijkheid van oordeel is evenwel ook de zwakte. Mensen zijn nu eenmaal gevoelig voor emotie: angst kan verleiden tot verkopen nabij de bodem, hebzucht tot te lang vasthouden. Beslissingen zijn achteraf bovendien lastig te toetsen, omdat zelden vaststaat of een transactie beleid volgde of een ingeving. Ook consistentie is niet gegarandeerd; dezelfde situatie kan op maandag tot een ander besluit leiden dan op vrijdag.

Systematisch: regels die vooraf vaststaan

Een systematische beheerder werkt andersom. De regels die bepalen wanneer er wordt gekocht, aangehouden of afgebouwd, worden vooraf vastgelegd en daarna consequent uitgevoerd. Dat levert drie voordelen op. Consistentie: dezelfde input leidt tot dezelfde beslissing, week na week. Toetsbaarheid: omdat de regels expliciet zijn, kunnen zij worden onderzocht, geëvalueerd en verbeterd; ook zijn zij aan beleggers uit te leggen. En geen stemming van de dag: nieuws, marktsentiment en emotie bepalen niet rechtstreeks de afzonderlijke beslissing. Voorstanders wijzen erop dat die discipline juist telt wanneer markten onrustig zijn, omdat het menselijk oordeel dan het meest onder druk staat.

De eerlijke keerzijde

Een systeem is zo goed als zijn regels. Regels die op verkeerde aannames rusten, worden met dezelfde discipline uitgevoerd als goede regels. Markten veranderen bovendien: liquiditeit, regelgeving en het gedrag van deelnemers verschuiven, waardoor regels onderhoud vragen. Een regel die in een kalme markt goed functioneert, kan in een paniekerige markt anders uitpakken. Automatisering kan daarnaast schijnzekerheid geven; wie een systeem nooit tegen het licht houdt, ontdekt de gebreken pas wanneer ze geld kosten. Systematisch beheer vraagt daarom om doorlopend menselijk toezicht.

De hybride werkelijkheid

Volledig menselijk of volledig machinaal beheer bestaat in de praktijk nauwelijks. Ook een systematisch fonds leunt op menselijke verantwoordelijkheid: mensen ontwerpen de regels, stellen de risicogrenzen vast, bewaken de uitvoering en beslissen wanneer een regel herziening verdient. Het wezenlijke verschil zit in het moment waarop het oordeel wordt geveld. De discretionaire beheerder oordeelt tijdens de rit, bij elke beslissing opnieuw. De systematische beheerder legt het oordeel vooraf vast en laat de uitvoering daarna niet meer afhangen van de emotie van het moment.

De vraag die beleggers kunnen stellen

Voor wie een fonds beoordeelt, is de stijl zelf maar het halve verhaal. Belangrijker is of die stijl wordt waargemaakt. Aan een systematische beheerder valt te vragen hoe de regels tot stand komen, wie ze bewaakt en wanneer ze worden herzien. Aan een discretionaire beheerder valt te vragen hoe die zich wapent tegen emotie en hoe beslissingen achteraf worden geëvalueerd. Beide stijlen kennen serieuze beoefenaars; het verschil zit in de discipline van de uitvoering.

De keuze van Callisto Capital

Callisto Capital heeft voor de systematische school gekozen: het oordeel ligt vooraf, de uitvoering bij het model.

Callisto Capital is een fonds voor gemene rekening; de beheerder is AFM-geregistreerd onder het AIFMD-light-regime en staat niet onder doorlopend toezicht. Deelname is mogelijk vanaf een inleg van 100.000 euro. Dit artikel is uitsluitend informatief en vormt geen beleggingsadvies.