Vanaf 1 januari 2026 moeten cryptoplatforms in de hele Europese Unie gegevens over hun gebruikers verzamelen en delen met de belastingdiensten. Dat is de kern van DAC8: de Europese richtlijn die rapporterende aanbieders van cryptoactivadiensten verplicht klantgegevens aan de belastingdienst door te geven. Voor Nederlandse beleggers verandert de eigen aangifteplicht daardoor niet; wel krijgt de Belastingdienst er een tweede informatiebron bij. In dit artikel leest u wat DAC8 regelt, hoe de uitwisseling werkt en wat dit voor uw aangifte betekent.
Wat is DAC8?
DAC8 is de jongste uitbreiding van de Europese richtlijn over administratieve samenwerking op belastinggebied. Formeel gaat het om Richtlijn (EU) 2023/2226, een wijziging van Richtlijn 2011/16/EU. Die basisrichtlijn regelt al langer dat belastingdiensten in de EU fiscale informatie over elkaars inwoners delen. Met DAC8 komen cryptoactiva daar nu bij. De naam DAC verwijst naar de Engelse titel van de basisrichtlijn, de Directive on Administrative Cooperation; het cijfer 8 telt de opeenvolgende uitbreidingen.
Het nieuwe artikel 8ad van de richtlijn bevat de kernverplichting: rapporterende aanbieders van cryptoactivadiensten moeten gegevens van hun gebruikers verzamelen, verifiëren en rapporteren aan de belastingdienst. Die verplichting geldt vanaf 1 januari 2026. Wie onder die term valt, ligt vast: rapporterend bent u wanneer u een MiCA-vergunning heeft, en ook wanneer u zonder zo’n vergunning als exploitant van cryptoactiva diensten verleent aan Europese gebruikers. In de praktijk gaat het om de platforms waar u crypto zoals Bitcoin of Ethereum koopt, verkoopt of aanhoudt. Niet elke partij die zichzelf cryptodienstverlener noemt, valt dus automatisch onder dezelfde verplichting.
Zo werkt de automatische gegevensuitwisseling
De richtlijn draait om automatische gegevensuitwisseling: belastingdiensten sturen elkaar de gerapporteerde gegevens periodiek door, zonder dat daar een individueel verzoek voor nodig is. Een aanbieder rapporteert bovendien in beginsel in één lidstaat, niet in elk land waar zijn klanten wonen. Heeft hij een MiCA-vergunning, dan rapporteert hij in de lidstaat die die vergunning heeft afgegeven. Voor exploitanten zonder MiCA-vergunning bepalen aparte aanknopingsregels, de zogeheten nexus-regels, welke lidstaat dat wordt. De belastingdiensten van de EU-lidstaten wisselen de gegevens over inwoners van andere lidstaten vervolgens onderling uit, meldt de Rijksoverheid. Een Nederlandse belegger met een rekening bij een platform elders in de EU komt zo toch bij de Nederlandse Belastingdienst in beeld.
De richtlijn werkt in detail uit welke gegevens onder de rapportage vallen: identificerende gegevens van de gebruiker en gegevens over zijn omwisseltransacties. Welke datavelden daar precies bij horen, laten wij hier bewust buiten beschouwing; die details volgen uit de richtlijntekst en de Nederlandse uitwerking daarvan.
De Nederlandse uitwerking
Een richtlijn werkt niet rechtstreeks: zij verplicht de lidstaten haar in nationale wetgeving om te zetten, en de concrete verplichtingen voor Nederlandse partijen volgen dus uit de Nederlandse wet. Die omzetting is inmiddels rond. Na een internetconsultatie in oktober 2024 verscheen de Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling cryptoactiva in het Staatsblad: de wet van 1 april 2026 (Stb. 2026, 79), die terugwerkt tot en met 1 januari 2026. Diezelfde wet regelt meteen het Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) van de OESO, waarmee ook gegevens over inwoners van landen buiten de EU worden uitgewisseld.
Aanbieders moeten de gegevens van hun gebruikers verzamelen, controleren en delen met de Belastingdienst. Rapporteren gebeurt uiterlijk op 31 januari van het jaar ná het kalenderjaar waarover wordt gerapporteerd; over 2026 dus vóór 31 januari 2027. De Europese aanpak beperkt tegelijk de administratieve lasten, want een aanbieder levert zijn gegevens maar bij één belastingdienst aan.
Wat verandert er voor u als belegger?
De belangrijkste boodschap is geruststellend: de rapportageplicht ligt bij de dienstverlener, niet bij u. De Rijksoverheid was daar bij de internetconsultatie expliciet over: voor bezitters van crypto’s verandert er niets, omdat zij al aangifte moesten doen over het saldo van hun crypto’s.
Die eigen opgaveplicht loopt via box 3, het deel van de inkomstenbelasting voor sparen en beleggen. Cryptobezittingen vallen daar onder ‘bankrekeningen en andere bezittingen’. U geeft de waarde aan per 1 januari, de peildatum. Als waarde hanteert u de koers op het omwisselplatform dat u gebruikt. Sinds de aangifte over 2025 kent het aangifteformulier bovendien een apart aankruisvak ‘Cryptobezittingen’; crypto heeft daarmee een eigen, zichtbare plek in de aangifte gekregen.
Spiegelinformatie maakt een kloppende aangifte belangrijker
Nieuw is wel dat de Belastingdienst spiegelinformatie gaat ontvangen: gegevens van een tweede partij, in dit geval het cryptoplatform, waarmee de dienst uw aangifte kan vergelijken. Wat u opgeeft in box 3 kan dan naast de rapportage van uw platform worden gelegd. Wie zijn cryptovermogen volledig opgeeft, merkt daar weinig van. Wie posities verzwijgt of te laag waardeert, loopt juist een groter risico dat dit opvalt. Een juiste aangifte was altijd al verplicht; met DAC8 wordt zij ook eenvoudiger controleerbaar.
Crypto via een fonds
DAC8 richt zich op aanbieders van cryptodiensten en hun gebruikers. Wie via een beheerd cryptofonds belegt, geeft doorgaans geen individuele munten op, maar de waarde van zijn participatie in box 3. De Europese regels voor cryptodienstverleners en fondsbeheerders bestaan naast elkaar; hoe zij zich tot elkaar verhouden, leest u in ons artikel over MiCA en het AIFMD-light-regime.
Dit artikel is uitsluitend informatief en vormt geen fiscaal of beleggingsadvies.
Nieuwsbrief
De maandelijkse marktupdate in uw mailbox
Elke maand een nuchtere terugblik op de cryptomarkt: wat er gebeurde, wat het betekent en hoe het in het grotere plaatje past. Geen voorspellingen en geen ruis; afmelden is een klik.
Over dit artikel
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen fiscaal, juridisch of beleggingsadvies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Wet- en regelgeving en jurisprudentie kunnen na publicatie wijzigen; de fiscale behandeling is afhankelijk van de individuele feiten en omstandigheden. Raadpleeg voor uw persoonlijke situatie een belastingadviseur of de Belastingdienst. Laatst bijgewerkt op 8 September 2026.
Callisto Capital is in Nederland geregistreerd als AIFMD-light-beheerder en staat niet onder doorlopend toezicht van de AFM.
