Wie als particulier bitcoin, ether of een andere cryptomunt aanhoudt, komt de fiscus tegen in box 3, de belasting op vermogen. Niet de koerswinst zelf wordt belast, maar het bezit. De Belastingdienst hanteert daarvoor een fictief rendement (in fiscale taal ook het forfaitaire rendement): een vast, aangenomen percentage over de waarde van uw crypto op een moment per jaar, los van de winst die u werkelijk maakte. Of uw munten nu stegen of daalden: de heffing vertrekt van dat aangenomen percentage, niet van uw echte resultaat.
Welke box en welke categorie
Crypto valt in box 3 onder de overige bezittingen. Sinds de aangifte over 2025 heeft de Belastingdienst daarvoor een apart aankruisvak ‘Cryptobezittingen’. Dat maakt verschil. Crypto telt namelijk niet mee in de lager belaste categorie banktegoeden, maar in de zwaarder belaste categorie overige bezittingen: juist die categorie kent het hoogste fictieve rendement.
Voor de meeste beleggers speelt dit in de privésfeer. Actief en stelselmatig handelen, minen of staken kan echter box 1 zijn: de fiscus ziet die activiteit dan eerder als werk dan als beleggen.
Zo wordt de heffing berekend
De heffing draait om een moment: de peildatum, de dag waarop de fiscus de waarde van uw vermogen vaststelt. Dat is 1 januari om 00.00 uur. De waarde die telt is de waarde in het economisch verkeer: de koers op het platform dat u gebruikt, omgerekend naar euro’s.
Over die waarde legt de Belastingdienst het fictieve rendement. Voor 2025 is dat 5,88 procent, voor 2026 6,00 procent. Het Belastingplan 2026 stelde aanvankelijk 7,78 procent voor, maar een amendement van november 2025 hield het percentage op 6,00 procent. Over het zo berekende voordeel betaalt u vervolgens 36 procent belasting.
Niet uw hele vermogen wordt belast. Iedereen heeft een heffingsvrij vermogen: een deel van het vermogen dat buiten de belasting blijft. Die drempel bedraagt 57.684 euro (2025) en 59.357 euro (2026) per persoon; fiscale partners tellen samen het dubbele.
Een rekenvoorbeeld
Een voorbeeld maakt het concreet. Stel: u bent alleenstaand en houdt op 1 januari 2025 voor 150.000 euro aan crypto aan. Na aftrek van het heffingsvrij vermogen van 57.684 euro resteert een grondslag van 92.316 euro. Daarover rekent de fiscus 5,88 procent fictief rendement: 5.428 euro. Op dat voordeel drukt 36 procent belasting, oftewel 1.954 euro.
Uitgedrukt over het deel boven het heffingsvrij vermogen komt de effectieve druk daarmee uit op ongeveer 2,12 procent (2025). Voor 2026, met het hogere fictieve rendement van 6,00 procent, loopt die druk op naar circa 2,16 procent.
De tegenbewijsregeling
Sinds 2025 bestaat de tegenbewijsregeling: de mogelijkheid om aan te tonen dat uw werkelijke rendement lager was dan het fictieve. Pakt uw echte rendement lager uit, dan belast de fiscus dat lagere bedrag en krijgt u het te veel betaalde terug. Pakt het hoger uit, dan hoeft u niets bij te betalen. Feitelijk wordt daardoor geheven over het laagste van beide: het forfaitair berekende of het werkelijke rendement. U geeft dit door via het formulier Opgaaf werkelijk rendement, sinds de zomer van 2025 beschikbaar in Mijn Belastingdienst.
Wat telt als werkelijk rendement? Alle directe inkomsten plus alle waardeveranderingen, ook de nog niet gerealiseerde. Voor crypto komt dat neer op de waarde op 31 december min de waarde op 1 januari, verminderd met wat u in de tussentijd bijkocht. Let op: bij deze berekening geldt geen kostenaftrek, geen heffingsvrij vermogen en geen verrekening tussen jaren.
Het Kerstarrest en een nieuw stelsel
Dat er een tegenbewijsregeling bestaat, komt door de rechter. In de uitspraak van de Hoge Raad van 24 december 2021 (het zogeheten Kerstarrest) keurde de hoogste rechter het oude box 3-stelsel af: dat stelsel was in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), omdat het mensen belastte op een rendement dat ze niet haalden. Op 6 juni 2024 oordeelde de Hoge Raad dat ook het reparatiestelsel tekortschiet, voor zover het fictieve rendement hoger uitvalt dan het werkelijke.
De wetgever werkt daarom aan een nieuw stelsel dat het werkelijke rendement belast. Invoering per 2027 bleek onhaalbaar; de beoogde datum is nu 1 januari 2028. Het wetsvoorstel kan tijdens de behandeling in de Eerste Kamer nog worden gewijzigd of ingetrokken. Tot die tijd blijft het fictieve rendement de basis, met de tegenbewijsregeling als vangnet. De actuele stand van de parlementaire behandeling en de percentages voor dit belastingjaar houden wij bij in Crypto-belasting in 2026.
Voor de volledigheid: participeren in het fonds van Callisto Capital is mogelijk vanaf 100.000 euro. Wie deelname overweegt, leest eerst de fondsdocumentatie en legt de eigen situatie voor aan een belastingadviseur.
Dit artikel is uitsluitend informatief en vormt geen fiscaal of beleggingsadvies.
Over dit artikel
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen fiscaal, juridisch of beleggingsadvies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Wet- en regelgeving en jurisprudentie kunnen na publicatie wijzigen; de fiscale behandeling is afhankelijk van de individuele feiten en omstandigheden. Raadpleeg voor uw persoonlijke situatie een belastingadviseur of de Belastingdienst. Laatst bijgewerkt op 21 augustus 2026.
Callisto Capital is in Nederland geregistreerd als AIFMD-light-beheerder en staat niet onder doorlopend toezicht van de AFM.
