Wie in digitale activa belegt, stuit al snel op twee begrippen: proof-of-work en proof-of-stake. Beide beschrijven hetzelfde probleem, maar lossen het anders op. Ze bepalen hoe een netwerk zonder centrale partij vaststelt welke transacties geldig zijn.
Bitcoin draait op proof-of-work, ethereum sinds 2022 op proof-of-stake. Voor een belegger is dat geen technisch detail. Het raakt immers aan de beveiliging, de mate van decentralisatie en het energieprofiel van de onderliggende waarde.
Consensus zonder centrale partij
Bij een banktegoed houdt de bank bij wie wat bezit. Een blockchain kent zo’n centrale boekhouder niet. In plaats daarvan moeten duizenden computers het samen eens worden, zonder elkaar te vertrouwen. De regels die dat mogelijk maken, vormen het consensusmechanisme. Proof-of-work en proof-of-stake zijn daarvan de twee bekendste varianten. Juist dit verklaart waarom een cryptonetwerk zonder tussenpersoon toch betrouwbaar kan functioneren.
Proof-of-work: beveiliging door rekenkracht
Bij proof-of-work concurreren zogeheten miners om als eerste een cryptografische puzzel op te lossen. Wie wint, mag het volgende blok toevoegen en ontvangt daarvoor een beloning. Het rekenwerk kost veel energie, en juist dat maakt het netwerk veilig: een geslaagde aanval zou een onbetaalbare hoeveelheid rekenkracht vergen. Bitcoin werkt sinds 2009 op dit principe, met gemiddeld één nieuw blok per tien minuten. De moeilijkheidsgraad past zich daarbij automatisch aan, zodat dat ritme stabiel blijft.
Proof-of-stake: beveiliging door inleg
Proof-of-stake vervangt rekenkracht door kapitaal. Deelnemers, validators genaamd, zetten een deel van de eigen munten vast als onderpand. Het netwerk wijst hun vervolgens toe om blokken te valideren. Wie de regels overtreedt, verliest een deel van die inleg. Ethereum voltooide deze overstap op 15 september 2022.
De afweging tussen beveiliging en energie
Hier ligt de kern van proof-of-work vs proof-of-stake. Proof-of-work geldt als beproefd en robuust, maar verbruikt veel energie. Het verbruik van ethereum daalde na de overstap met ongeveer 99,95 procent, aldus de Ethereum Foundation. Harde vergelijkingen blijven lastig, want schattingen lopen uiteen en de gebruikte energiebron weegt mee. Proof-of-stake is efficiënter, maar ook jonger. Het kent eigen aandachtspunten, zoals de concentratie van ingelegd kapitaal.
De benadering van Callisto Capital
Voor Callisto Capital is het consensusmechanisme onderdeel van de risicobeoordeling van een digitaal activum, geen aanleiding om te speculeren. Als in Nederland geregistreerd beleggingsfonds onder het AIFMD-light-regime, niet onder doorlopend toezicht van de AFM, beheren wij de portefeuille volgens vaste regels, met nadruk op risicobeheer, spreiding en transparantie. Deelname is mogelijk vanaf een inleg van 100.000 euro.
Deze informatie is uitsluitend bedoeld ter toelichting en vormt geen beleggingsadvies.
