De vierjarige cyclus van Bitcoin: halving, patronen en hun beperkingen

De vierjarige cyclus van Bitcoin: halving, patronen en hun beperkingen

Weinig verhalen zijn in de cryptomarkt zo hardnekkig als dat van de vierjarige cyclus. Ongeveer elke vier jaar, zo luidt het, doorloopt Bitcoin hetzelfde script: aanloop, uitbundige stijging, top, diepe terugval en daarna een lange stilte. Dat verhaal is niet uit de lucht gegrepen; het hangt samen met een echt mechanisme in het protocol. Toch verdient het meer scepsis dan het doorgaans krijgt. Hieronder zetten wij het mechanisme, het patroon en de beperkingen van dat patroon op een rij.

Wat de halving is

Bitcoin kent een vast uitgifteschema. Wie een nieuw blok met transacties aan de keten toevoegt, ontvangt daarvoor een beloning in nieuw aangemaakte munten: de bloksubsidie. Na elke 210.000 blokken halveert die subsidie automatisch, en dat moment heet de halving. In de praktijk komt dit neer op ongeveer eens per vier jaar. De aanmaak van nieuwe munten daalt zo stapsgewijs richting het maximum van 21 miljoen dat in het protocol is vastgelegd. Halvings vonden plaats in november 2012, juli 2016, mei 2020 en april 2024, op de blokken 210.000, 420.000, 630.000 en 840.000.

De koppeling met de markt ligt op het eerste gezicht voor de hand: na elke halving daalt het tempo waarin nieuw aanbod beschikbaar komt. Of dat effect groot of klein is, en of de markt het al heeft verwerkt vóórdat het plaatsvindt, is echter precies de vraag waar het debat om draait.

Het klassieke cyclusverhaal

Rond elke halving ontstond historisch een terugkerend beeld, en beleggers zijn dat beeld gaan benoemen. Eerst een aanloop in de maanden vóór de halving. Daarna een uitbundige stijging, gevolgd door een top. Vervolgens een diepe terugval en een stille periode waarin de belangstelling wegzakt, totdat het ritme opnieuw zou beginnen. Dit script is uitgegroeid tot een veelgebruikt narratief in de markt: het raamwerk waarmee veel beleggers, analisten en commentatoren naar Bitcoin kijken. Belangrijk is wel het onderscheid tussen beschrijving en wetmatigheid. Een narratief vat samen wat mensen achteraf in de grafiek herkennen; het bewijst niet dat de markt zich aan dat script zal blijven houden.

Vuistregels die in de markt circuleren

Uit dat narratief zijn vuistregels voortgekomen. Zo circuleert onder beleggers de regel ‘koop enkele maanden vóór de halving’, en wordt daarnaast wel gehanteerd dat uitstappen ongeveer een jaar na de cyclustop voor de hand zou liggen. Wij geven die regels hier uitsluitend weer als marktfolklore: als een beschrijving van wat er rondgaat, nadrukkelijk niet als advies of aanbeveling. Daarvoor is de basis simpelweg te smal; vier cycli leveren vier waarnemingen op, en daarop laat zich geen wetmatigheid bouwen.

Opvallend is bovendien hoe rekbaar de regels zijn. Na elke cyclus worden ze bijgesteld aan wat er feitelijk gebeurde: de aanloop begon ditmaal eerder, de top viel later, de terugval verliep anders. Zo kloppen ze achteraf altijd, terwijl ze vooraf zelden toetsbaar waren. Dat is eerder het kenmerk van folklore dan van een strategie.

Waarom het bewijs dun is

De kleine steekproef is het eerste probleem. Op vier waarnemingen laat zich vrijwel elk patroon tekenen; wie lang genoeg zoekt, vindt altijd wel een lijn die past. In ons artikel over backtesting beschreven wij dit verschijnsel als overfitting: hoe kleiner de dataset, hoe groter de kans dat een regel toeval naspeelt in plaats van een structureel verband.

Het tweede probleem is dat een bekend patroon vooraf kan worden ingeprijsd: beleggers kiezen positie vóórdat de verwachte beweging zich voordoet. Een patroon dat iedereen kent, kan door dat kennen zelf veranderen. Wie de stijging na de halving verwacht, positioneert zich immers eerder, en daarmee verschuift de beweging of verdwijnt ze. Daar komt bij dat de markt van na 2024 wezenlijk verschilt van die van 2012: inmiddels handelen beursgenoteerde indexfondsen op Bitcoin mee, met stromen die in de vroege jaren eenvoudigweg niet bestonden. De marktomstandigheden zijn daarmee veranderd, en wat in een kleine, gesloten markt gold, laat zich niet zonder meer doortrekken naar deze omgeving.

En dan is er nog de achterafkennis. Terugkijkend oogt elke cyclus helder en logisch, maar die helderheid bestond destijds niet: de grafiek toont de patronen die pasten, niet de twijfel van het moment. Wie alleen het eindresultaat ziet, overschat hoe zichtbaar het patroon onderweg was.

Hoe een systematische aanpak zich hiertoe verhoudt

Een regelgebaseerde strategie hoeft in dit debat geen partij te kiezen. Zij hoeft niet te geloven dat de vierjarige cyclus bestaat, en hoeft dat evenmin te ontkennen. Zij volgt de trend die zich werkelijk aandient, op vaste, vooraf gedefinieerde signalen, in plaats van te wedden op de kalender. Bestaat het vierjarige ritme echt, dan verschijnt het vanzelf in de trends die de regels registreren. Blijft het uit, dan hoeft er niets te worden bijgesteld; de aanpak nam immers nooit een positie in op grond van een datum, maar op grond van wat de markt daadwerkelijk deed. Precies dat onderscheid, tussen een verhaal navertellen en marktgedrag vastleggen in vooraf bepaalde regels, beschouwen wij als de kern van systematisch beleggen.

Regels boven de kalender

In- en uitstapmomenten volgen bij Callisto Capital uit vooraf vastgelegde regels, niet uit een datum in de cyclus. Valt een halving samen met een signaal, dan handelt het model op het signaal.

Callisto Capital is een fonds voor gemene rekening; de beheerder is AFM-geregistreerd onder het AIFMD-light-regime en staat niet onder doorlopend toezicht. Deelname is mogelijk vanaf een inleg van 100.000 euro. Dit artikel is uitsluitend informatief en vormt geen beleggingsadvies.